Czcionka: Kontrast:

Zajmujący centralne miejsce rynku ratusz wzniesiony został ponad 600 lat temu. Pierwotnie był kilkupiętrową budowlą na planie kwadratu, zakończoną ośmioboczną wieżą. U schyłku następnego stulecia wieże rozebrano, a ratusz rozbudowano w stronę małego rynku nadając mu kształt prostokąta i nowy wystrój. Szczyt ratusza podobnie jak Bramy Opatowskiej zakończono wysokim elementem dekoracyjnym tak zwaną attyką, której autorstwo przypisuje się włoskiemu projektantowi Janowi Marii Padovano. Naroża attyki zdobią kamienne głowy przedstawiające cztery stany społeczne: duchowieństwo, rycerstwo później szlachta, mieszczaństwo i chłopstwo. W nocy podświetlone elementy zakończenia attyki rzucają cień na wieżę i można dostrzec dwie postacie na jej tle. Na początku następnego stulecia do ratusza dobudowano zachowaną do dziś wieżę, pokrytą łamanym blaszanym dachem, zakończonym niegdyś orłem z czasów Księstwa Warszawskiego, który obecnie znajduje się w środku budowli. Wieża u podstawy ma kształt kwadratu natomiast wyżej przechodzi w ośmiobok na którym znajdują się dwie tarcze zegarowe z metalowymi cyframi. Od strony małego rynku mieści się ceglana przybudówka, a obok pochyła skarpa w której znajdowała się miejska latryna, z metalowymi drzwiczkami. Na najstarszej ścianie ratusza znajduje się zegar słoneczny wykonany ponad 50 lat temu przez byłego właściciela muzeum zegarów w Jędrzejowie Tadeusza Przypkowskiego. Powstał on ciekawą metodą malarską zwaną sgraffito, polegającą na nakładaniu kolejnych, kolorowych warstw tynku i zeskrobywaniu fragmentów warstw wierzchnich. Ratusz niszczyły liczne pożary, ale był wytrwale odbudowywany, natomiast poważne prace konserwatorskie przeprowadzono w drogiej połowie ubiegłego wieku. Kiedyś we wnętrzach sandomierskiego ratusza mieściła się siedziba, rady i ławy miejskiej, sądu, więzienia i urzędu katowskiego, a także waga, postrzygalnia do pomiaru i wykańczania sukna, jak również piwnica, w której trzymano piwo. W ratuszu były niegdyś przechowywane wszystkie oryginalne przywileje królewskie nadane miastu, począwszy od przywileju lokacyjnego księcia Leszka Czarnego. Aktualnie w jego wnętrzach znajdują się reprezentacyjne sale Rady Miasta i Urzędu Stanu Cywilnego, na parterze mieści się Muzeum Okręgowe gdzie została utworzona wystawa, której niewątpliwą atrakcją jest komplet tak zwanych szachów sandomierskich, oraz kopia królewskiej korony hełmowej Kazimierza Wielkiego znalezionej w Sandomierzu przed I wojną światową. W piwnicach natomiast znajduje się klub „Lapidarium” stworzony przez Sandomierskie Stowarzyszenie Kulturalne. O godzinie 12 z wieży ratuszowej rozbrzmiewa hejnał sandomierski.

 

▲ do góry