Czcionka: Kontrast:

Jest jednym z najstarszym kościołów w Polsce w całości wzniesionych z cegły oraz najcenniejszym zabytkiem Sandomierza. Wznoszony prawie 800 lat temu z fundacji biskupa krakowskiego Iwona Odrowąża dla dominikanów sprowadzonych z Krakowa. Zakonnicy przystąpili od razu do budowy kościoła i klasztoru, którego podstawowym materiałem była wypalana na miejscu cegła. W pierwszym etapie zaczęto od rozebrania stojącego już na tym miejscu kościoła parafialnego i na jego fundamentach rozpoczęto budowę nowej świątyni. Na początku powstał budynek kościoła, następnie zachowane do chwili obecnej skrzydło klasztorne. Mimo licznych najazdów tatarskich, litewskich, a także ruskich prace przy budowie kontynuowano. Wzniesione zostały kolejne dwa skrzydła klasztoru, w tym obecna siedziba kaplicy św. Jacka. Mniej więcej w tym samym czasie powstała dzwonnica i pomieszczenie późniejszej kaplicy św. Walentego teraz Matki Bożej Różańcowej. W okresie, który w sztuce odznaczał się przepychem i bogactwem wykonano sklepienia, pokryte dekoracją o geometrycznych i roślinnych formach, dobudowano też kaplicę męczenników. Po likwidacji większości zgromadzeń zakonnych w Królestwie Polskim, sandomierskich dominikanów przeniesiono do pobliskiego Klimontowa. Niebawem część klasztoru przeznaczono na koszary, a zdewastowane skrzydła rozebrano. Na początku ubiegłego wieku przeprowadzono kapitalny remont i prace konserwatorskie, przywracając pierwotny charakter budowli i rekonstruując niektóre detale architektoniczne.
Obecnie w kościele na szczególną uwagę zasługuje dekoracja z formowanej i niegdyś glazurowanej cegły, obramienia okien, a zwłaszcza słynne wejście do budynku „brama niebios” czyli portal, z bogatą dekoracją o motywach roślinnych i figuralnych. W części kościoła, w której znajduje się ołtarz główny na suficie utrzymano piękną dekorację sztukatorską. Wnętrze znajdującej się po prawej stronie ołtarza Kaplicy Matki Boskiej Różańcowej, wykonano na początku ubiegłego wieku według projektu Karola Frycza, wybitnego krakowskiego malarza, który zaprojektował również cztery witraże czyli kompozycje barwnych szkieł wypełniająca okno nad chórem. W dzwonnicy zachowały się jedne z najstarszych dzwonów w Polsce. Ponad 10 lat temu, po 137 latach do kościoła p.w. św. Jakuba powrócili dominikanie.

 

▲ do góry